Niet alleen buitenstaanders vergelijken het leed van anderen, ook nabestaanden onderling doen dat. ‘Jij verloor je vader? Ik verloor bij de bevalling mijn vrouw en mijn kind.’ gehoord tijdens een lotgenotenbijeenkomst. Leedconcurrentie. Dat troost niet. In tegendeel, het duwt je naar beneden. Wat is dan wel troost? Er gewoon zijn. Luisteren. Vragen wat iemand nodig heeft. Niet zeggen ‘ik begrijp het’als je het niet hebt meegemaakt. Geen adviezen geven omdat je het niet aan kunt zien dat iemand verdrietig is. Geef iemand de ruimte.
Tag Archives: partnerverlies
Een dieptriest tochtje – een troostrijke voorstelling
Een dieptriest tochtje is een theatervoorstelling over een jong koppel, gebaseerd op het persoonlijke fotoboek Sentimental Journey van de Japanse fotograaf Nobuyoshi Araki. De intimiteiten tussen de twee worden als door een vergrootglas getoond. Het koppel is niet bang voor de dood. Ze denken er niet eens aan. Maar ze krijgen er wel mee te maken.
Schrijfretraite Verder na verlies
retraite, schrijfworkshop, schrijven over verlies, schrijfretraite, verlies ouders, verlies partner, verlies broer, verlies zus, kind(je), verlies vriend, verlies vriendin, verlies grootouder, verlies opa, verlies oma, biografisch schrijven.
Verdriet en geluk gaan samen op vakantie
We trekken al een paar dagen met elkaar op, hier op de knusse camping op de kleine schapenberg aan een meer in de Auvergne, Frankrijk. Twee lange tafels zijn voortdurend gedekt onder hoge bomen. Vier volwassenen, vijf grote en kleine kinderen. Dochter heeft geluk: wij gaan morgen weg, maar zij mag nog twee weken blijven bij haar beste vriendin op deze camping. Een paar jaar geleden ontmoette haar alleenstaande moeder de hartelijke muziekdocent Geert. Hij is weduwnaar en heeft volwassen dochters en een zoon. Na een paar jaar is er een nieuw gezin ontstaan. En daar wordt de komende twee weken onze dochter aan toegevoegd.
Na het accordeon spelen hebben Geert en ik het over ons bonte gezelschap. Hoe anders
het leven er jaren geleden uitzag, voor ons beiden. Geert vraagt hoe mijn familie met de
dood van mijn moeder is omgegaan. Ik vertel dat haar familie, met wie we voor haar overlijden zoveel contact hadden, niet goed wist hoe ze dat moesten doen. Ze zwegen dus maar over hun verdriet, en dat was eigenlijk nog erger dan het verdriet zelf. Dat het contact tussen ons uiteindelijk is verbroken, vind ik nog steeds moeilijk. Geert zwijgt. En zegt dan dat het net zo is gegaan met de familie van zijn overleden vrouw. Zij zwijgen ook, en laten nauwelijks iets van zich horen. Hoe dat toch mogelijk is, vraagt hij zich af, zijn kinderen hebben het daar ook erg moeilijk mee. Hij loopt door dit alles nog steeds met een schuldgevoel rond. Wat had hij anders kunnen doen?
We zuchten diep. Hier, op deze kleine berg vieren we vakantie, en omarmen we het leven, maar komt het verdriet om wat was en wat nooit meer terug komt ineens weer heel hard om de hoek kijken. Je kunt wel met vakantie gaan, maar het verdriet reist altijd vrolijk met je mee. Gelukkig zijn we in gezelschap van (nieuw) geluk, en dat houdt ons op de been. We zwijgen even, en dekken dan de tafel. Er moet altijd weer gegeten worden.
En ineens is het moment om afscheid te nemen daar. Een dapper blond meisje van twaalf omhelst haar vader, moeder en zusje. Geert zegt ‘We maken er een mooi nieuw vakantiegezin van!’ Die woorden ontroeren. Tranen stromen. ‘s Avonds hoor ik dat mijn dochter zich na vijf minuten vermande en zei ‘En nu is het over, klaar met de tranen’. Ze trok haar vriendin mee, sleepte haar tas naar de tent en riep ‘En nu gaan we deze tent eens even goed op-pimpen!’ Verdriet en geluk, een prima combinatie, zolang het er allebei maar mag zijn.
Daan Westerink, augustus 2010
copyright: Daan Westerink en Monuta: www.monuta.nl
Daan Westerink, augustus 2010