De waarheid bestaat niet

foto

"De waarheid bestaat niet!" Deze uitspraak van Nico Kussendrager, journalist en docent aan het schooltje, zwiepte sommige van mijn medestudenten van hun schoenen. Wat!!!! zei een opgewonden jongen naast mij ‘De waarheid bestaat niet? Ik ben journalist, en een journalist achterhaalt de waarheid, hij zet de feiten op een rijtje: de waarheid dus!’ Ik moest lachen: één van de kenmerken van een student Journalistiek is zijn arrogante houding: IK BÉN JOURNALIST, i.p.v. IK WÓRD wellicht, als ik hééél erg hard mijn best doe, JOURNALIST.

Maar goed, die waarheid dus. Sommige feiten lijken de waarheid, aldus Kussendrager. Zwanen zijn wit is zo’n voorbeeld. Lijkt te kloppen, tot je in Oezbekistan, of bij kasteel Twickel in Delden, een zwarte zwaan tegenkomt. Weg waarheid. Ik vond het een geweldige eye-opener. Een heerlijk gevoel ook, maar je moet wel tegen onzekerheid kunnen. Betekent dit dat kranten opgedoekt kunnen worden? Nee, maar wees altijd kritisch. Als lezer, als journalist, als mens.

Als iemand zegt de waarheid te spreken: denk aan de zwarte zwanen. En aan de witte. Als politie of politiek (scheelt maar een letter)cijfers bekend maken waaruit blijkt dat Nederlanders met een niet-westerse achtergrond crimineler zijn dan kaaskoppen als ik: wees kritisch. Die cijfers zouden bijvoorbeeld ook iets kunnen zeggen over de agenten die vooral deze Nederlanders continu ‘in de gaten houden’.

Ik ben daarentegen nog nooit aangehouden. Ik ben een niet-verdacht individu. Ja, blond hè? En vrouw. Oom agent was er echt niet toen ik al dan niet proletarisch aan het winkelen was bij een grote supermarkt, en ook niet toen ik op het vliegveld zonder gecontroleerd te worden door douane liep terwijl terwijl ik misschien wel een kilo coke in mijn rugzakje had zitten. Blond blond blond, zo kom ik de hele wereld rond.

Jammer genoeg is deze waarheid niet die van sommige van mijn vrienden. Die gaan tegenwoordig ruim voordat ze een afspraak hebben op stap. Onderweg worden ze, zeker in het centrum, regelmatig staande gehouden. En waar ik altijd door kan lopen (er lijkt soms wel een groot bord in de lucht te hangen waarop staat WELKOM DAAN), staat er op hen continu een volgspot gericht. De waarheid? Ligt ergens in het midden. Of nergens. Is in de strijd gesneuveld. Kussendrager had gelijk. Met dank.

Over Daan Westerink 555 Artikelen
pedagoog (MEd), rouwdeskundige, docent en onderwijsontwikkelaar, publicist, mediator, trainer en social media expert.

17 Reacties

  1. Avatar van Viracocha1111
    Hallo,

    De oplossing voor een ‘complexe’ vraag als het bestaan van de waarheid, ligt in het vereenvoudigen ervan.
    Velen kunnen zich niet ontdoen van hun rol als geobserveerde, waarmee men voor dit vraagstuk dus een denkfout maakt.
    Uiteraard is het voor de mens tot nu toe een ondoenlijke taak, om het universum te kunnen overzien.
    Dus hier volgt een simpele voorstelling voor het bestaan van de waarheid.

    Men neme een stuk wit papier (zeg een A4’tje) en kent hier aan toe, dat het gelijk staat aan het universum.
    Daarop plaatst men 30 mieren, welke de inhoud van het universum voorstelt.

    Op elk moment dat men een snapshot maakt van deze 2 gegevens, kan men betitelen als dé waarheid.
    Dat er steeds verandering plaatsvindt in dit verkleinde universum, doet niks af aan het bestaan ervan.
    Dat is ook niet zo verwonderlijk in een lineair bestaan van ruimte.
    Oftewel kan men zeggen dat de waarheid een statisch dynamisch iets is.

    Dus nogmaals, dat de mens nog niet de rol van observant kan aannemen over het geheel, doet niets af aan het bestaan van dat geheel, als zodanig.

    Groet Viracocha1111

    PS. De waarheid ligt zelfs in de nuance zoals het wit zijn van een zwaan, waarop een later tijdstip een zwarte aan wordt toegevoegd.
    Zelfs de ontdekking van een rode zwaan maakt het bestaan van de waarheid niet ontdaan, maar bevestigd het alleen maar.
    Het bestaat, dus het is.

  2. Avatar van Eric Gerrits
    Hoi Daan,

    Nee, zo is het met meningen. Maar niet met feiten.
    Dat je je mening continu bijstelt en kritiseert is natuurlijk erg goed, maar dit betekent niet dat de waarheid niet bestaat.

    VrGr Eric

  3. Avatar van Daan Westerink
    Het is als met de uitspraak van Maxima. DE Nederlander bestaat niet (hij bestaat namelijk in verschillende uitvoeringen). En zo is het ook met de waarheid. Zie alle verschillende visies op de situatie in Irak, Afghanistan en voormalig Joegoslavie. Door kritisch te blijven, en dat betekent doodgewoon vragen blijven stellen, kun je je nooit voor iemands karretje laten spannen, en durf je zelfs je eigen bevindingen te weerleggen als dat nodig mocht zijn.

  4. Avatar van Eric Gerrits
    Voor iedereen die moeite heeft met feiten en meningen een korte introductie:
    De zwaartekracht op aarde F = m * g [Newton]
    De wet van Ohm U = I * R [Volt]
    Verplaatsing bij vallen s = 1/2 * g * t^2 [meter]

    Dit zijn feiten : voor de jaartelling golden ze reeds, ze gelden nu, en in de toekomst gelden ze ook. Onafhankelijk van iemands persoonlijke opvattingen, religieuze overtuiging , of de plaats op aarde waar men zich bevindt.

    Het is niet zo dat dit op de waarheid lijkt. Dit is complete onzin, want anders zou men geen huizen, bruggen, computers, CD-spelers, scheerapparaten, cv’s, auto’s, vliegtuigen, chips, software, televisie’s, mp3 spelers, telefoons, en DVD-spelers kunnen bouwen.

    Eenvoudig niet?

  5. Avatar van Eric Gerrits
    Hoi Daan,

    Dank voor je reactie. Wat je zegt klopt niet. De wetten van Newton (mechanica) gingen even hard op in 1700 als in 2009. Later heeft Einstein de zaak nog verfijnd, maar alles is nog steeds geldig. Dit zijn dus geen meningen, maar feiten. Omdat het feiten zijn durft men een brug te bouwen, want men weet zeker dat niemand er doorheen zakken gaat.
    Een mening hangt af van persoon, plaats, tijd etc….. De constatering "Zwanen zijn wit" is een kwestie van naamgeving van kleur en een mening. De vraag "Bestaat de waarheid?’ is een beetje pretentieus. Er bestaat wel een onderscheid tussen feiten en meningen. De 1e zijn een indicatie dat de waarheid gewoon bestaat. Of de mens het altijd achterhalen kan is een andere kwestie.
    Dus om te zeggen de waarheid bestaat niet is veeeeeeel te gemakkelijk en bedacht door mensen die lui zijn.

    Ik begrijp dus echt niet waar ze op de school voor jouralistiek (daar was het toch) mee bezig zijn!

    In ieder geval bedankt voor het nadenken over mijn commentaar.

  6. Avatar van Daan Westerink
    Beste Eric,

    De beste bruggen, raketten en wat dies meer zij, zijn gebouwd door ze telkens te vernieuwen en door de bouwers toe te staan telkens hun mening en metingen bij te stellen. Die waarheid kwam niet uit de lucht vallen, die is ontstaan door trial and error. Daar gaat dit stuk over. Je eigen waarheid onder de loep durven nemen. Zelfreflectie voor mijn part.

  7. Avatar van Eric Gerrits
    Sjongejongejonge dit is de triestheid ten top. De waarheid is niet subjectief en bestaat wel degelijk. Omdat journalisten niet verder komen dan meningen ("Zwanen zijn wit’) krijg je dit soort discussies. Godsamme hoe kunnen we computers, bruggen, en raketten bouwen als de feitelijke eigenschappen waarop deze machines gebouwd zijn niet waar zouden zijn?
    Een zonsverduistering vindt altijd precies plaats op het door astronomen berekende tijdstip, ook voor iedereen die in astrologie gelooft.

  8. Avatar van Meneer Opinie
    Ik woon in Mozambique, 30% van de Mozambikanen is moslim. De enigen die hier frequenter worden aangehouden dan anderen zijn bleekneusjes zoals ik.

    Maar dat is ordinaire corruptie, dat heeft niets met vreemdelingenhaat te maken. En het gebeurt zo weinig dat ik echt niet vroeger van huis hoef om op tijd te komen.

  9. Avatar van rotsbloempje
    De waarheid wordt bepaald door diegenen die deze waarheid op dat moment als het meest acceptabel kan definieren en aanvaard kan krijgen. De waarheid is tijdsgebonden, plaatsgebonden en groepsgebonden.
    Voor de journalist lijkt het mij dus een uitdaging om de waarheid te duiden door tijd en plaats in beeld te brengen, maar vooral ook te laten zien hoe men / een "groep" er in slaagt de waarheid geaccepteerd te krijgen. Dus niet alleen denken aan de zwarte zwanen. er is meer waar aan gedacht moet worden.

    Overigens heb ik twee lijfspreuken:

    If men define situations as real, they are real in their consequences
    There are many rival definitions, but none of them is binding

    Beide afkomstig van Thomas en Zaniecki (1920) als ik het goed heb.

    Overigens heb ik aan de lijve ondervonden wat je beschrijft bij de douane. In London werd ik (getint en wel) er uit gepikt voor een extra controle. Gelukkig bleek ik onschuldig toen ik aan kon tonen dat mijn dochter (in de andere rij: blond en blauwe ogen) met mij gezellig in de stad toeristje zou gaan spelen.

  10. Avatar van Solvejg
    Falsificatie is mogelijk, verificatie niet. En als ik me niet vergis, is het voorbeeld van de zwarte zwanen afkomstig van Popper.

  11. Avatar van Janine
    Nico Kussendrager… Wist je al dat heel veel mensen een naam hebben die bij hun beroep past? 🙂

    Volgens mij heeft deze Nico jou met zijn zwanenwaarheid wakker gekus(send)t!

    Leuk om het enthousiasme voor je vak tussen de regels door te lezen!

  12. Avatar van app
    Meneer opinie, is het in het buitenland dan zoveel beter? Ik kom regelmatig elders en in de meeste landen is meer controle in een stad, dan hier in het hele land.

  13. Avatar van Meneer opinie
    Is dat echt waar? Moeten sommige mensen er gewoon vanuit gaan dat vertraagd worden omdat ze regelmatig staande worden gehouden door de politie?? Het is een schande. Ik ga geloof ik een andere nationaliteit aanvragen. En ik ben blij dat ik niet in NL woon, ook al ben ik een donkerblonde kaukasische man met blauwe ogen en een grote rechte neus (die ik graag overal insteek).

Reacties zijn gesloten bij dit onderwerp.