Al koffiedrinkend nemen ze naast mij in tien minuten het hele wereldleed en hun persoonlijke beslommeringen door. ‘Wat verschrikkelijk hé, die kindjes die zijn doodgestoken in België’, zegt de blonde vrouw. ‘Jaha, vreselijk’, zegt de brunette, ‘en dan liggen er ook nog een paar in het ziekenhuis.’ ‘Ja, wie doet zoiets hè, vraag ik me dan af.’ ‘Nou, dat komt echt alleen voor in België. Daar lopen zulke rare mensen rond.’ ‘In ons land niet dan, mijn collega is ook een rare hoor.’ ‘Ja, maar hier doen ze zulke dingen niet. Belgen zijn rare mensen.’ En hop, daar gaan ze weer naar het volgende onderwerp.
Hoe vaak zullen de kindjes die in Dendermonde zo tragisch aan hun einde kwamen het gesprek van de dag zijn geweest in Nederland en België? Honderdduizenden keren? Niet alleen aan de koffietafel was het drama een gewild ’tussendoortje’, ook in de media was het heel hip om over de rug van de overleden kindjes en hun leidster sensationele foto’s en informatie uit te wisselen. Van verdieping was op een enkele uitzondering na helemaal geen sprake. De focus lag op het scoren van foto’s van de slachtoffers, en op de gekheid van de dader. Over het ondersteunen van ouders en kinderen de komende jaren, waarbij het nu van belang is de mensen uit de media te houden, de hoorde je bijna niemand.
Hoogtepunt (of dieptepunt, hoe je het maar ziet), was de chef de clinique van het ziekenhuis in Dendermonde, die vrijdag bij Pauw en Witteman mocht komen vertellen hoe vreselijk het was om die kindjes met al die messteken binnen te zien komen. Goh. Wat deed deze onnozele gans daar aan tafel? Waar was de woordvoerder van de overkoepelende organisatie voor kinderdagverblijven, die kon toelichten hoe de beveiliging toch altijd weer mensenwerk is? En waar bleef de rouwdeskundige, die kon vertellen hoe ingrijpend deze gebeurtenis is voor iedere betrokkenen, ook op lange termijn, niet alleen voor de ouders en broers en zusjes van de overleden kindjes, maar ook voor de overlevenden zelf, waaronder kleine kinderen?
De enige krant in Nederland die afstand hield was het NRC. Zelfs Trouw pakte flink uit op de voorpagina. Ook hier: alleen aandacht voor de gestoorde dader. En voor de leeftijd van de slachtoffertjes. Geen woord over de tijd die nog komen gaat. Daar is niemand in geïnteresseerd, rouw is geen nieuws. Rouw is heel normaal en komt niet op de voorpagina terecht.
Ondertussen zijn de getroffen gezinnen bezig om uit alle macht te proberen het hoofd te bieden aan alles wat er gebeurt als je in zo’n trauma belandt. En proberen ze uit alle macht om uit de media te blijven, wat niet meevalt.
Ook kleine kinderen dragen de gevolgen van zo’n ingrijpende gebeurtenis met zich mee, al was het maar omdat ze aan hun omgeving merken dat er iets voorgoed veranderd is. Dat merken ze aan de manier waarop ze worden vastgepakt, dat merken ze aan de manier waarop er wel of juist niet met ze gepraat wordt, aan de wisselende stemming van hun ouders e andere leden van hun gezin
Het is heel belangrijk dat de hulplijnen de komende maanden ( en wellicht jaren) open blijven. Media-aandacht is tijdelijk, hopelijk is de aandacht voor het welzijn van de slachtoffers dat niet. Ze moeten, van jong tot oud, nu de kans krijgen om in een veilige omgeving (zonder camera’s) hun gevoelens te uiten. Ze moeten de komende jaren de helpende hand aangeboden krijgen om te leren omgaan met dit verlies.
Kom op media: berg die camera’s nu op. Oprechte belangstelling voor de getroffenen? Zet 23 januari 2016 dan in de agenda, en interview dan de mensen die je nu zo graag in de krant, of in het journaal wilt hebben. Vraag de chef de clinique over zeven jaar (en Pauw en Witteman ook) naar de slachtoffers, en de gevolgen van die gruwelijke daad. Vraag de ouders over zeven jaar hoe de ondersteuning was, en vraag de kindjes over 7, 14 en 21 jaar of zij hun verhaal konden doen, telkens als ze daar behoefte aan hadden. Een mooiere opvolger van het BBC programma 7 Up kan ik mij niet voorstellen. Wie schrijft er een mooi programmavoorstel? Ik wil het met liefde zelf doen. Als de media de slachtoffers van de steekpartij nu maar met rust laten, zodat anderen hun werk kunnen doen, en de slachtoffers in alle rust een begin kunnen maken met hun verliesverwerking.
Daan Westerink, 28 januari 2009
(Dit artikel verscheen op 28 januari in Trouw en in De Standaard)
ps
ik denk dat het gehoord willen worden in de beginfase na zo’n trauma wel aan de orde is, daarna rustfase en geen hectiek inderdaad.
groet!
koen
met je stelling eens, maar ergens wat gedoseerde aandacht is wel op zijn plek kort na zo’n heftige gebeurtenis..
(sorry, ik kan op een of andere manier niet inloggen)
gr
koen
Daan, ik vrees dat je er niet aan ontkomt dat dit soort gruwelijke zaken het "gesprek van de dag" is.
En dat daarbij de sensatie niet geschuwd wordt ook niet.
Moest ook denken aan de ouders van de dader: het zal je kind maar wezen.
Maar het zou hulpverleners (zoals de chef de clinique) sieren om niet mee te gaan in die media-hype.
Verwerking van dit soort gruweldaden hoort onder zijn gelijken en niet voor het oog van ontelbare sensatiezoekers.
R. Llull, als jij nou eens gaat beginnen met het schrijven van begrijpelijke reacties, alsjeblieft!
Wat let je: Op een non-sensationele manier, je blog op te heffen.
De hypotheek wordt ook door ellende betaald.
sukses
Hiraeth, deze discussie zou gewoon aan tafel moeten plaats vinden. Het is zo makkelijk om commercieel in de mond te nemen, en de boodschap totaal negeren. Ik pleit niet voor een programma over verminkte kinderen, met als doel kijkcijfers, ik pleit ervoor de slachtoffers met rust te laten (door de media), zodat ze kunnen rouwen. En als de media werkelijk geinteresseerd zijn in de gevolgen van trauma op de lange termijn, laat ze dan een lange adem kweken, en over een paar jaar vragen wie zijn verhaal wil vertellen. Op een non-sensationele manier. Maar nu: rust. En daarmee sluit ik mijn bijdrage aan deze discussie af. Jouw reacties zijn altijd welkom, en dat weet je.
‘Neersabelen’ en ‘kritische reactie’ zijn geen synoniemen, tenminste niet in mijn woordenboek.
Commerciële gedachten hebben terwijl dit leed aan de gang is, vind ik niet integer nee. In die zin ondermijn je zelf de boodschap die je wil brengen.
En misschien wel het allerbelangrijkste: niet alles is een patroon…
Helemaal met je eens, Daan.
Ouwe koek en gebakken lucht is het artikel. In 1999 heb ik het zelfde verkondige en nog bondiger: de gewone burger doet er nog eens een schepje boven op, niet een maar als het moet, nog een paar.
Ik ben ervaringsdeskundige (ik ga hier niet nog eens alles vertellen) maar het gewonen volk vind ik het aller ergste wat met slachtoffers bezig is. Om et rillen.
Ik twijfel niet aan je goede motieven maar ik gruwel van je verhaal om dat het weer de zoveelste is die alsmaar weer het herkauwen van gebakkenlucht.
Ik heb mijn verhaal verteld bij B&D vond ik wel genoeg. En al die specialisten. Och ouwe koek dat aldoor maar weer door een wetenschapper naar voren gebracht moet worden.
sukse
En jij Hiraeth, denkt nu al aan het neersabelen van de boodschapper, die aandacht vraagt voor de gevolgen van zo’n ingrijpend verlies op jonge leeftijd op de lange termijn. Integer.
Goh, jij denkt nu al aan een mooi programma voor later. Integer.
Peter, twijfel is een van de belangrijkste eigenschappen die een mens verder kan helpen in het leven (inclusief de twijfel aan het eigen handelen). Dank dus voor je reactie. Ik ben het een met je eindconclusie, mits gedaan vanuit de goede motieven, en geheel in overleg met de betrokkenen.
Henk, ja, dat had die man moeten zeggen.
@Daan, blijf bij mijn twijfel.
Ik ben het geheel met je eens dat er veel ongezonde media-aandacht is die slachtoffers, daders en hun omgeving, niet ontziet.
Er is ook lijkenpikkerij in de zin dat mensen kans zien om via dat soort gebeurtenissen in het nieuws te komen.
Maar aandacht in het algemeen, waaronder media-aandacht, die empathie uitstraalt of opkomt voor slachtoffers kan denk ik leedverlichtend werken en later (als de aandacht weg is) een rol spelen bij de rouwverwerking door herinneringen, plakboeken etc.
Kortom: ‘laat ze met rust’, klinkt me te absoluut
Reactie is geredigeerd
Daan, die arts had moeten zeggen, bemoei U met Uw eigen zaken en laat ons met rust. Dat was beter geweest.
En inderdaad, rouwverwerking scoort niet in de media. Moordpartijen wel.
Groeten, Henk
nee Daan, je bent niet de enige die dit soort lijkenpikkerij walgelijk vind. Vandaar dat ik volslagen ben afgeknapt op de VARA.En dan vooral Pauw&Witteman.Ik huiver te denken dat Witteman ooit een collega was.Het is niet zozeer het berichten over dit soort incidenten, het zijn de volslagen irrelevanties van sommige berichtgeving. Ik ben het met je eens dat interview met de Dokter voegde absoluut niets anders toe dan het feit dat het het publiek de rillingen bezorgd over hoe walgelijk het incident was. Alsof we dat toen al niet wisten. Waarschijnlijk hebben weinig mensen het interview gehoord met de Belgische jurist die betoogde dat het feit dat we dit soort mensen beestachtig noemen of monsters, een vlucht is van de werkelijkheid. Het zijn geen monsters of beesten. Het zijn MENSEN.Het is een belediging voor de dierenwereld om het beesten te noemen. Alleen mensen zijn hiertoe in staat.En alleen mensen kunnen zich ‘verlekkeren’ aan het soort oppervlakkige programma’s die als gevolg van dit soort gebeurtenissen worden gemaakt.
Reactie is geredigeerd
Peter: Rouw begint pas na de uitvaart, en de nabestaanden werden in eerste instantie uitgesloten slachtoffergelden. Goed om daar ook nog weer eens over te schrijven. Wat belangrijk is, vind ik, is het doel waarmee nieuws gebracht wordt, en de manier waarop. En ik vind het altijd goed om ook de media scherp in de gaten te houden. Met welk doel interview je een geneesheer? Om te praten over protocollen, over de begeleiding van de leidsters en de familie van de slachtoffers. Maar daar wordt nu niet over gesproken. Dat vond ik onnozel.
Je moet natuurlijk melden dat er zoiets heftigs is gebeurd. En in het geval van Volendam: daardoor zijn de brandvoorschriften aangescherpt, en de acceptatie van brandwondenslachtoffers is groter geworden. Dat is winst voor alle partijen.
Zoe: Bij het NRC stond in een kleine kolom op de voorpagina een verwijzing naar een binnenpagina. Geen foto’s, geen sensationele feiten. Gewoon feiten. Ik denk te snappen waarom de sensatiebakken meer willen, maar ik vind dat eigenlijk het ergst. Het lijkt wel of sommigen smullen van de ellende van anderen. Story is dagelijkse praktijk geworden (we love Albert!)
Dank voor uw complimenten, zeer content mee. (maar ik hoop vooral dat de mensen nu met rust gelaten worden, en dat ze voldoende ondersteuning krijgen, ook de hulpverleners zelf).
ik wil nog wel even zeggen dat ik het fantastisch vind dat je stuk is gepubliceerd in Trouw en in de Standaard. Ik ben trots op u (zeg ik met Vlaams accent)
Daan, alle begrafenisdiensten zijn uitgezonden.
De discussie in V’dam betreft de financiële compensaties. Die zijn een vorm van aandacht die nabestaanden hebben gemist. Wat dat betreft sta ik achter hen.
Peter, er was in Volendam vooral aandacht voor de survivors. En die konden het met elkaar delen. De media-aandacht voor hen, en doordat ze niet de enigen waren: proberen zonder schaamte daarna met je gehavende gezicht door het leven te gaan (moeilijk!) had daarbij een functie. Helaas was en is er maar weinig aandacht voor de ouders en broers en zussen van de jongeren die het niet overleefden, zie het boek van Leo Fijnen " de ouders van Volendam".
Twijfel.
Media-aandacht (en het massale medeleven) na de brand in Volendam lijkt me een rol te hebben gespeeld in de verwerking.
Ik ben het dan ook niet zonder meer eens met je standpunt.
moeten daden van diepgestoorde mensen dan in een klein bericht op pagina 3? Dit drama op een crèche is voorpaginanieuws. Het is schokkend en beangstigend. De wereld is een gevaarlijke plek. Gelukkig sta ik daar niet altijd bij stil. Alleen als er zich iets vreselijks voordoet, dan ben ik van de kaart.
Broeders die zich laten interviewen ben ik ook niet zo voor. Ik ben ook tegen camera’ op de eerste hulp. Filmen bij acute situaties is mij een doorn in het oog. Toch gebeurd het en mensen vinden het heerlijk om naar te kijken. Sensatiebakken zijn we. Nou ja, niet iedereen:)
Verbaast u niet, verwondert u slechts Daan. De media levert graag deze sensatie omdat er publiek voor is toch? Het kost ons, hulpverlenende instanties tenslotte ook steeds vaker moeite om slachtoffers te helpen ivm publiek wat niet aan de kant wil. Hoe ziek ben je dan zeg maar.
Volgens mij zijn dit soort dingen als in Dendermonde niet uit te sluiten zeg maar door een beveiliging. Dit soort gestoorde mensen zullen toch altijd een mogelijkheid zien om dit te doen. Veilig opsluiten van dit soort figuren is misschien wel de meest voor de hand liggende optie maar dat schijnt dan weer niet humaan te zijn.
Ben het met je eens dat er te veel en op een verkeerde manier aandacht aan besteed wordt. Brengt andere "gestoorden" misschien ook weer op een idee.
Martin, ik zou wensen dat we de kans kregen als consument om de gruwelijke details vaker langs ons af te laten glijden. De bangmakerijkmachine draait namelijk op volle toeren.
Die diepgestoorde mensen zijn er altijd geweest Zoe, alleen stonden die niet op de voorpagina. Natuurlijk mag je je afvragen hoe goed scholen en kinderdagverblijven of ziekenhuizen beveiligd zijn, daar schrijf ik ook over. Maar pas: om de samenleving te beschermen tegen deze gekken, maak je er een gevangenis van. Je maakt met uitzendingen en de gruwelijke foto’s (gisteren Netwerk met een interview met de ambulancebroeder: voegde niets toe dan sensatie!) alleen maar angst los bij mensen. Het gevoel van onveiligheid wordt vergroot, en enige realiteitszin (naast de zorg voor de getroffenen) is er haast niet meer bij. De rol van de media hierin wordt grof onderschat.
Het klinkt harteloos, maar het is totaal langs me heen gegleden. Heb er twee keer over moeten praten, omdat een ander begon. Een keer werd het verband gelegd tussen 20 jaar Vlaamsblok/belang meederheid in Waasland. De andere keer: "Politiek interessert me niet, maar die kindjes in Belgie vind ik zo erg." Heb het in de media overgeslagen, net als hier op het VKB. Dit is dus de derde keer en die kies ik zelf, omdat ik het met je eens ben. Een kort bericht, want we moeten wel weten dat dit kan gebeuren en een goed achtergrond artikel dat niet hijgerig achter de actualiteit aanrent.
Daan, ik heb de telegraaf en de trouw niet gelezen. Ik heb alleen de Volkskrant gelezen. Ik ben met je eens dat overdaad niet goed is en dat de ouders niet ongevraagd bij hun huis gefilmd mogen worden. Details over de verwondingen hoef ik ook niet te weten. Ik vond dat de arts het goed deed. Hij heeft meer gezien dan hij vertelde denk ik.
Jij vindt het belangrijk om te vertellen hoe mensen rouwen, hoe ze deze gebeurtenis verwerken, maar ik vind het dan ook belangrijk om te weten wat er precies gebeurd is. Wat is er met de dader aan de hand? Waarom heeft hij dit gedaan? Hoe kan het dat hij is binnengelaten? Kan iedereen zomaar een crèche binnenlopen? Net als bij de moord op Savannah bijvoorbeeld. We zijn weer eens wakker geschud. Er lopen diepgestoorde mensen los rond waar we eigenlijk niet goed raad mee weten. En over een tijdje gaan we gewoon weer over tot de orde van de dag.
De grens tussen nieuws brengen en nieuws scoren is flinterdun.
gr Z
Autcast: nee, het onderwerp is de media-aandacht. En bij mijn verhaal geen foto’s. Die zeven jaar staan voor: laat ze met rust. Die kinderen willen inderdaad zo normaal mogelijk verder met hun leven (de broers van de dader en zijn ouders ook overigens, en ook dat is onmogelijk omdat zijn foto nu overal in de Belgische media is verschenen).
Het gaat mij om de media-aandacht Zoe, de hetze die losbreekt. waardoor de slachtoffers hun huis niet eens fatsoenlijk uitkunnen. En om de scoringsdrift van de media. Misschien had ik de eindredacteur van Pauw en Witteman een onnozele gans moeten noemen. Die had een scoop: de arts van het ziekenhuis in het programma! Terwijl je je moet afvragen wat het toevoegt. Welke informatie is nou echt belangrijk: dat je weet hoeveel steken de kindjes kregen, of hoe ze daar later mee om kunnen leren gaan. Je hebt de beelden niet nodig (en de feiten ook niet), om er aandacht aan te besteden. Vergelijk het NRC van zaterdag met de Trouw, of met de TElegraaf. Maar ja, misschien ben ik de enige die dit soort artikelen en interviews walgelijk vindt. Ik kijk ook naar de achterkant van het nieuws, naar de motivatie van de media. Om nieuws te scoren gaan ze soms over lijken.
Jos: ik spreek de media inderdaad rechtstreeks aan.
En nu doe je er zelf aan mee…
Goed stuk, maar ik zou nu niet meteen gaan denken aan televisieoptredens over 7, 14, 21 enzovoort jaar.
Daar zitten die kinderen ook niet op te wachten. Die willen gewoon zo normaal mogelijk verder met hun leven.
Reactie is geredigeerd
ik heb het stukje gezien bij P&W waar de arts zijn verhaal deed. Onnozele gans? Ik vind je oordeel over hem veel te hard. Hij deed gewoon zijn verhaal en waarom mag dat niet? Op het eind zei hij iets wat ik heel goed begreep. Hij moest de dader onderzoeken op ‘kwetsuren’ zoals ze dat in België zeggen. Of hij het gezicht niet zou vergeten antwoordde hij dat hij hem niet heeft aangekeken. ‘Ik keek er eigenlijk gewoon overheen.’
Dit drama treft ons allemaal, we leven mee met de slachtoffers. Dat doen we op internet en op tv.
Ik denk dat met name journalisten zich na het lezen van dit stuk gaan bezighouden met verliesverwerking van hun taak om zich wat afstandelijker te gedragen.
Maar die verliesverwerking is draaglijk en naar ik hoop houden ze zich ook daaraan. Laat de rust snel weerkeren in DENDERmonde (de naam van de plaats hebben ze helaas niet mee ;-)).
Goed stuk!
volgens mij zijn we allemaal nog in een shock over hoe dit heeft kunnen gebeuren. We willen alles weten van de dader, we willen alles weten over de gebeurtenis en als de begrafenis achter de rug is dan gaan we rouwen. Ook artsen en verpleegkundigen moeten dit verwerken. Of we gaan over tot de orde van de dag.
In 2016 denken we er misschien wel aan maar de kans is groot dat er een andere ramp heeft plaatsgevonden die ons diep raakt. En zo gaan we gewoon door met leven.
gr Z