Begraven of cremeren?
Als je regelmatig met de dood bent geconfronteerd ga je vanzelf nadenken over je eigen uitvaart. Of je begraven wilt worden bijvoorbeeld, of gecremeerd. Dat is niet morbide, dat is onder ogen zien dat alles eindig is, maar liefst nog niet vandaag of morgen.
Lang dacht ik dat ik na mijn dood gecremeerd wilde worden. Al was het alleen al omdat de begraafplaats waar mijn ouders zijn begraven zo foeilelijk is. Alle graven hebben daar dezelfde maat steen, van dezelfde steenhouwerij, met hetzelfde lettertype. De doden op de Algemene begraafplaats in Wierden liggen allemaal netjes op een rijtje en, mag ik het een keertje zeggen; het is er dodelijk saai. Alles is er net even iets te keurig. Heel Hollands kwam ik later achter. Ik vond er in ieder geval geen troost. Als ik aan mijn ouders denk, dan hoef ik daar niet voor naar een begraafplaats.
Maar cremeren zat me ook niet lekker. Het ritueel in Nederland vind ik niet mooi, een urn vind ik vreselijk, het is allemaal net iets te afstandelijk. Ik heb wél iets met de traditionele lijkverbranding, zoals de hindoes dat doen. Die wassen hun doden, verzorgen ze met heel veel liefde, maken een prachtige baar van hout, en daar gaat het lichaam op. Deze wordt daarna verbrand. Komt geen uitvaartbegeleider aan te pas. Doen ze allemaal zelf.
Goed, begraven is het niet helemaal, cremeren in Nederland ook niet. Wat dan wel?
In de eerste plaats laat ook ik het uiteindelijk over aan mijn nabestaanden. Als zij me willen laten cremeren vind ik dat prima. Als zij me naar een graf willen brengen, is dat ook prima. Ik ken inmiddels enkele begraafplaatsen in ons land die me lieten zien hoe het ook kan: zoals je zelf wilt. In mijn geval betekent dat: geen kist en het moet een mooie begraafplaats zijn met veel groen en weinig regels, liefst een natuurbegraafplaats (tenzij je in 2060 je nabestaanden gewoon in eigen tuin mag begraven).
Ik heb inmiddels een Top 3 van favoriete Nederlandse begraafplaatsen:
1. De natuurbegraafplaats in St. Odiliënberg. De begraafplaats grenst aan bossen, akkers en velden. Er is geen afrastering, er zijn geen hekken of sluitingstijden, mensen, dieren en vogels mogen komen en gaan wanneer zij willen. Je kiest er zelf een stuk grond uit en voor de periode van 10 jaar (algemeen graf) of voor 20, 50 of 100 jaar (eigen of familiegraf) lig je er begraven. Op sommige delen van de begraafplaats mag je alleen natuurlijke monumenten plaatsen, een zwerfkei, een ring van stenen of een boom of struik. Op andere gedeelten ben je helemaal vrij. Qua ontwerp en ook qua materiaal. Het moet alleen zo stevig zijn dat het niet met de eerste de beste harde wind omvalt. Wat mij betreft staat er alleen een gouden regen op het graf. Maar een bankje er onder is ook goed.
2. Begraafplaats Zorgvlied in Amsterdam. Hier liggen veel bekende Nederlanders begraven: Herman Brood, Annie MG en Ischa Meijer bijvoorbeeld, maar dat is niet de reden dat ik de begraafplaats mooi vindt. Het park is een ‘oase voor de ziel’, de architectuur is klassiek en modern tegelijkertijd. En er is veel mogelijk. De asbus van Herman Brood ligt begraven op het speciale grafveld ‘Paradiso’ , hoe toepasselijk, en op dat veld is alles mogelijk wat betreft het formaat en de uitvoering van het grafmonument. Twee jaar geleden zag ik het graf met de statige steen en de reusachtige engel, een beeld ontworpen door Emile Zwartelé. De engel vond ik prachtig, maar ik werd echt geraakt door de vrolijkheid van de kerstboom op zijn graf, met alle kleuren van de regenboog, gemaakt door Xandra en hun dochters. Er lag nog veel meer voor hem, en dat bevestigt mijn gevoel: de meisjes Brood vinden het heel fijn om hier naar toe te gaan. En dat is belangrijk.
3. Begraafplaats Westerveld in Driehuis. Een open, glooiend terrein met oude bomen en heel veel ruimte. De graven zijn er niet saai. Pim Fortuyn lag er na zijn dood heel even in zijn van oorsprong champagnekleurige Amerikaanse, later wit gespoten grafkist , voordat hij definitief in Italië werd begraven. De rust is er nu weergekeerd. En Driehuis ligt niet ver van de zee verwijderd. Ook wel zo fijn als je daarna uit wil waaien.
Ik merk dat sommige mensen het gek vinden dat ik nu al hierover nadenk. Volgens mij is het gekker als je helemaal niet weet wat de liefste mensen op aarde nou eigenlijk zelf het liefste hadden gewild.
Voordaan, 10 december 2005
heb bij mijn verhaal over Zorgvlied reactie gegeven op jouw bijdrage Voordaan
Ook ik ben daar voorstander van, ik heb in de oude stad gewoond zowel tussen de christenen als de moslims. Ik heb met beide gepraat, en beide lijden.
Waar het probleem vooral om gaat is de dome of the rock / tempelberg. Voor zowel de joden als de moslims heilige grond.
Ik hoop dat ze er ooit met zijn allen in vrede kunnen leven, de joden, de moslims, en de christenen.
Saliha, wat bijzonder. Ik was er ook….Voelde me erg op mijn gemak in Israël, maar ik ben meer van de Vrede Nu beweging, die de dialoog tussen de verschillende overtuigingen stimuleert.
Ik heb 3,5 maand in Jeruzalem gewoond. Ik weet dat Jeruzalem heilig is voor de drie geloven, maar de reden waarom ik er begraven zou willen worden is omdat ik me nergens zo thuis heb gevoeld als daar. Misschien komt dat omdat ik me daar tot de islam bekeerd heb.
@ Blauwoog: inderdaad een nogal aparte wens. Maar je bent niet de enige, zie mijn eerdere log over de tekst op een grafsteen….Maar dan niet door dierbaren, maar door de vogels…
@Isis: mooi, die rode doek. Ook ik zou graag in een doek gewikkeld worden. Gelukkig mag dat nu ook, bijna overal ten minste. Het gaat langzaam, maar er verandert wel iets binnen de uitvaartwereld…
@Saliha, ook ik was in Jeruzalem, maar er begraven worden…Ik weet dat het een heilige plek is, voor zowel Joden, Christenen en Moslims. Is dat de reden dat je er begraven zou willen worden? Heb je er lang gewoond?
Ik weet dat het sinds een aantal jaren ook in Nederland kan, in Utrecht is er ook een islamitische begraafplaats.
Ik zou graag in Jeruzalem begraven willen worden, maar dat kan niet.
Mooi dat je er over schrijft….de dood hoort net zo bij het leven als het leven zelf….een onontkombare wisselwerking…vroeger was ik er niet mee bezig…vond het best wat eng…maar sinds ik de dood van dichtbij (vaak…te vaak soms) heb meegemaakt..is het een stuk van mezelf geworden…Ik heb niks met kisten en zal in een rood gekleurde doek gewikkeld worden op hopelijk een rommelige plek.Al dat stijve opgepoetste is ook mijn keuze niet…ik vind het een tekortkoming van onze cultuur dat de dood zo ver wordt afgehouden.Maar kies meer voor dat het meer een ingevlochten openener ritueel wordt.Dan blijft er nog heel veel triesheid en verdriet over..dat kunnen we toch niet weghalen….Het verstoppen is nog ondraaglijker.
Ik heb een tijdje geleden ook nagedacht over wat er met me moet gebeuren als ik dood ben. Ik moest een hele lijst invullen voor de verzekering, namelijk. Mijn favoriete optie stond er echter niet bij, om de simpele reden dat het verboden is. Ik zou wel willen opgegeten worden door mijn dierbaren, dat lijkt me de mooiste manier om voort te leven in eenieder die mij heeft liefgehad. (Jaja, ik weet het: u vindt dit heel morbide 😉 .) Maar goed, omdat dit plan niet echt realistisch is ga ik voor de crematie. Ooit geboren uit (bijna) niets, dan ook maar terug naar (bijna) niets…
@ Saliha: Gelukkig is dat nu ook mogelijk in Nederland. Op Zorgvlied is er bijvoorbeeld een groot islamitsch gedeelte.
@ Jacob: Nee, die ken ik niet. Mooi dat je je er thuis voelt. Zo’n plek moet het ook zijn denk ik.
Ben je al op de begraafplaats Kranenburg in Zwolle geweest. De landschapsarchitect Copijn was betrokken bij het ontwerp van de begraafplaats op het voormalige landgoed!"Ik voel me daarop de een of andere manier – – op bezoek tenminste- wel thuis"
Ik vind het mooi geschreven, en ook niet gek dat je over de dood – en het al dan niet begraven worden – nadenkt. De dood hoort bij het leven, je bent geboren en dus ga je dood!
Ik denk er zelf ook over na, ik wil in ieder geval volgens de islamitische voorschriften begraven worden. Rituele wassing, in een doek gewikkeld (die ik zelf wil uitzoeken) en zonder kist met mijn gezicht richting Mekka begraven worden. Waar ik begraven wil worden daar heb ik (nog) niet over nagedacht.