Van dinsdag tot vrijdag ben ik in Porto, Portugal, om het European Bereavement Research Network (EBRN) op te richten, i.s.m. de universiteiten van Porto, Zürich en Utrecht. Het doel is het uitwisselen van uitkomsten van Europese onderzoeken naar rouw en ‘ coping ‘ (hoe verschillend gaan mensen om met het verlies door de dood van een dierbaar persoon). Daarnaast worden er student-exchange programs opgezet, zodat studenten een bredere kijk krijgen op rouw in Europa. En zeg nou zelf, wie wil nou niet in het buitenland zich verdiepen?
Door deze Europese samenwerking wordt het onderzoek naar rouw hopelijk een stapje hoger getilt. Nu is er bij de verschillende universiteiten weinig geld beschikbaar voor het doen van gedegen onderzoek. En zijn er nauwelijks studenten zover te krijgen dat zij onderzoek doen naar een van de zwaarste uitdagingen van het leven: ‘ omgaan met de dood van iemand die belangrijk is, hoe doe je dat?’
Doordat er geen geld is, en weinig uitwisseling, doen de weinige studenten en onderzoekers voornamelijk onderzoek naar de knuffelbare doelgroepen.
Niemand zal betwisten hoe heftig het verlies van een kind is, en het verlies van ouders als je zelf nog kind bent. Heel belangrijk onderzoek, maar het zijn niet de enige doelgroepen en onderwerpen.
Coping bijvoorbeeld, oftwel hoe verschillend mensen omgaan met het verlies van een dierbare. Hoe kan het dat de ene oudere weduwe na een paar maanden weer volop aan het leven kan deelnemen, ondanks haar verdriet, en de andere niet? En is het wel verstandig om kort na een verlies deel te nemen aan een rouwgroep? Rouwen kinderen en jongeren wel anders dan volwassenen, of is dat een misvatting van volwassenen? Moet je niet veel meer werken aan je herstel, i.p.v. alleen maar stil te staan bij het verlies? Moeten vrouwen die iemand verliezen meer bewegen, en mannen meer praten? En waarom is het verlies van een broer of een zus een nauwelijks besproken onderwerp in ons land? En tenslotte: wat is de invloed van je cultuur en je religie op je rouwproces?
Samenwerken betekent dat je niet zelf het wiel meer hoeft uit te vinden, maar dat je kunt profiteren van de onderzoeken die je Europese collega’s al hebben gedaan. Er zullen nieuwe samenwerkingsverbanden ontstaan. Zodat je je kunt verdiepen, en nuances aan kunt brengen.
Samenwerken betekent ook een vuist maken tegen nonsens die overal in de wereld, en dus ook in ons land nog altijd verkondigd worden over rouw. Zo is het ongelooflijk dat in ons land nog zoveel MBO- en HBO-studenten de rouwfasen voorgeschoteld krijgen tijdens colleges, ondanks wetenschappelijk bewijs dat rouw niet in die fasen is in te delen, en dat het vasthouden van dit idee een rouwproces zelfs kan beschadigen.
Ik ben geen wetenschapper, en toch ben ik een van de mede-oprichters. Omdat al de uitkomsten van al die nieuwe onderzoeken straks ook vertaald moet worden in hapklare brokken. Door het schrijven van goede artikelen, het organiseren van congressen, het opzetten van een onderzoekdatabase, het geven van lezingen interviews, en door het aanvragen van Europese subsidies. Een grote uitdaging, en die ga ik graag aan.
Wordt vervolgd,
Daan Westerink, 8 februari 2009
Hallo Daan
Bijzonder mooi hoe jij je in rouw verdiept.
De stelling qua rouwfasen spreekt mij enorm aan: men doet alsof een mens vijf knopjes heeft en vergeet holistisch te kijken.
Dank voor het delen
Hartelijke groet,
Arjen
Ha Koen, veel rouwrituelen worden verward met uitvaartrituelen. Die verschillen inderdaad enorm met de westerse rituelen, maar het rouwen gaat eigenlijk hetzelfde: iedereen moet er mee zien te dealen dat een overledene er in dit leven niet meer zal zijn. Al kan religie, maar ook je levensinsteek je helpen in je proces. Ik heb er zin in!
Aad: yes!
Jos: veel mooie groene druiven daar!
Laila: rouw is zo breed, verlies van je gezondheid is ook een groot gemis, inderdaad!
Jan: de rouw wint terrein, en ik geef haar een lift :-))
Henk: dank!
Zoe: ja, humor in tijden van rouw: ook een mooi onderzoek! Zonder lol geen leven 🙂
K: Ik heb er zon zin in! Donderdag 16 graden en zon… (ik ben ’s ochtends uurtje vrij)
Beus: ik mail je bij terugkomst!
En nu echt pakken! Ach, mijn paspoort is het belangrijkste.
Je bent goed bezig Daan. Die uitdaging is zeker aan je besteed!
groet,
koen
ps bij reactie op Beus, inderdaad cultuur en rouwen, enorm indrukwekkend hoe ik de verschillen heb ervaren en gezien in bv de moslimcultuur en westers christelijke of atheïstisch..de riruelen zoals in de koran staan, zoals ik die toegepast heb gezien vond ik enorm indrukwekkend.
Reactie is geredigeerd
Beetje bij beetje win je terrein Daan! Succes.
Veel succes!!
Groeten, Henk.
wat een goed idee!
Ik moet erg lachen om je plaatje.
gr Z
mooie missie, succes!
Een bijzondere opening in een anagrammatische poort. Als dat geen vruchten afwerpt, weet ik het niet meer.
Over vruchten gesproken: de druiven (en de wijn) zullen er ongetwijfeld niet zuur zijn! Mooie dagen gewenst Daan!
Een mooi initiatief.
Een groepje studenten van mij begint volgende week met concrete projecten: omgaan met rouw oa in een RIBW bij een schizofrene man, die beseft dat hij zijn gezondheid "verloren"heeft.
Neem wat echte fado voor ons mee.
Mooi initatief, mooie stad! We waren er in september.
Gelukkig.
Hopelijk wordt in de toekomst pathologisch rouwen voorkomen.
Goed initiatief.
Ha Beus, zoals ik schrijf: En tenslotte: wat is de invloed van je cultuur en je religie op je rouwproces? Heel belangrijk!
Europa is multicultureel geworden.
Hopelijk wordt dat aspect niet vergeten.